Gerís eth tòn risc

/Gerís eth tòn risc
Gerís eth tòn risc 2020-02-27T11:42:24+00:00

En tot combinar eth perilh e eth terren

Risc de lauegi”, “perilh de lauegi” … son termes qu’encara massa soent s’usen coma sinonimi mès que les separe ua diferéncia fonamentau. Quan gessem ena montanha iuernau ei complicat controtlar eth perilh de lauegi, mès ei as nòstes mans gerir eth risc de lauegi, e de hèt, ei çò de mès d’important se volem tornar en casa tostemp viui!

Com podem gerir eth nòste pròpri risc? Mejançant l’equacion deth risc, que ja explicam en aguest post deth nòste Blog a partir d’un cas reau. No vos espantatz, non se tracte de matematiques complicades se non d’ua fòrmula simpla e basica, qu’ath delà d’ajudar-mos a compréner era grana diferéncia entre es dus concèptes, mos ajude a veir qué podem hèr entà mitigar eth nòste risc e que non unicaments depen deth perilh de lauegi presents.

Era equacion deth risc:

RISC = PERILH x EXPOSICION x VULNERABILITAT

Segontes era equacion, se decicim entrar en terren de lauegi, decidim exposar-mos, e donques tostemp i a un cèrt nivèu de risc, donques que non existís quauquarren 100% segur. Mès atau coma mos arrebrembe eth savi arrepervèri canadenc “S’era nhèu ei eth problèma, eth terren ei era solucion”, era clau ei escuélher eth terren adaptat as condicions dera nhèu entà evitar eth perilh de lauegi existent.

 

Er AvaluatorTM Planificador de Rota ei un estrument canadenc que combine es condicions de nhèu e de lauegi en vigor (eth grad de perilh de lauegi) e eth terren (classa ATES). Ei un estrument d’ajuda ar usatgèr ena eleccion objectiva e sistematica dera gessuda e qu’obten coma resultat tres nivèus de recomanacions segontes eth nivèu d’entrenament e d’experiéncia deth grop per circular de manèra segura en terren de lauegi.

 

AvaluatorTM Trip Planner (c) 2010 Avalanche Canada (c) 2020 Conselh Generau d’Aran

Aguesti tres nivèus de recomanacions se representen en tres colors laguens era mairitz der AvaluatorTM e son basadi en es valors de prevencion d’accidents arribadi e reportats en passat en Canadà.

 

  • NON SE RECOMANE circular pera montanha ena zòna de color VERMELHA sense coneishences de nivèu professionau o expèrt en nhèu e lauegi. Condicions prestes pr’amor que i agen accidents per lauegi.
  • Cau auer EXTRÈMA PRECAUCION ena zòna de color AURIÒLA. Es lauegi son possibles per causes umanes o naturaus, e es accidents son frequents. Se requerís un nivèu auançat de comprenença deth perilh de lauegi existents.
  • Ena zòna VERDA es condicions son adaptades per circular per terren d’botassi e es accidents son generauments infreqüents. Cau auer PRECAUCION, saber arreconéisher eth perilh e auer es abiletats de circulacion damb seguretat e de rescat.

Segontes Haegli e McCammon (2006), e a compdar der analisi de casi canadians, s’apoiridien auer evitat 75% e 36% des accidents reportats s’es persones  implicades auessen limitat es sues gessudes ena zòna verda o verda e auriòla combinades, respectivaments.

Damb er objectiu de verificar era foncionalitat der AvaluatorTM coma estrument d’ajuda ara planificacion de rotes e des valors de prevencion que represente ath nòste territòri, auem analisat 160 accidents e incidents per lauet des darrèri 20 iuèrns ena Val d’Aran e zònes límitrofs. Auem combinat eth grad de perilh de lauegi en vigor aqueth dia damb era classa de terren deth lòc der accident o incident, e auem calculat es valors de prevencion pes nòstes montanhes. Eth grafic següent mòstre es resultats obtengudi:

Analisi de 160 accidents e incidents ena Val d’Aran e zònes limit (Moner et al, 2018)
  • En tot limitar es gessudes enes zònes verdes e auriòles, e en tot evitar era zòna vermelha der AvaluatorTM s’artenh evitar 56% des accidents o incidents.
  • En tot limitar es gessudes ena zòna verda, e en tot evitar es zònes auriòles e vermelhes, seram en 95% de prevencion.

Aguesti valors de prevencion son 20% mès anautit respècte es canadians, çò qué d’entrada signifique que er AvaluatorTM aplicat enes Pirenèus ei mès conservador e evite un major nombre d’accidents.

Aguest estudi se presentèc ath International Snow Science Workshop d’Innsbruck (2018) damb eth títol “ATES mapping and typical problems in avalanche accidents or close-calls in Val d’Aran, Central Pyrenees” e lo podetz consultar e descargar ací.

Dempús dera sason 2018-2019 era cartografia ATES ei disponibla per tota era Val d’Aran çò que permet aplicar er AvaluatorTM per totes es gessudes que planificatz.

Referencies citades:

Haegeli, P et al. The Avaluator – A Canadian Rule-Based Avalanche Decision Support Tool For Amateur Recreationists. ISSW, 2006, Telluride, CO.

Moner, I, Gavaldà, J and Bacardit, M. ATES mapping and typical problems in avalanche accidents or close-calls in Val d’Aran, Central Pyrenees. ISSW, 2018, Innsbruck, Tirol.

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información. ACEPTAR

Aviso de cookies